Nacionalni seminar o zaštiti jevrejskih grobalja održava se u Novom Sadu 14. i 15. oktobra u zgradi Istorijskog arhiva grada. Ovaj dvodnevni seminar okupio je brojne domaće i međunarodne zvaničnike, predstavnike diplomatskog kora, verskih zajednica i lokalnih samouprava.
Skup, organizovan u saradnji sa Evropskom inicijativom za očuvanje jevrejskih grobalja (ESJF) i Jevrejskom opštinom Novi Sad, posvećen je očuvanju kulturno-istorijskog nasleđa i zaštiti postradalih jevrejskih zajednica.

​Gradonačelnik Novog Sada Žarko Mićin je u svom uvodnom obraćanju istakao da je ponosan na saradnju sa Jevrejskom opštinom i naglasio značaj negovanja kulture sećanja.
– Bez obzira na veru, bez obzira na poreklo ili na njegova uverenja, sve što smo do sada učinili u saradnji sa jevrejskom opštinom svedoči da svoju privrženost zajednici ne iskazujemo samo rečima, već, što je mnogo važnije, potvrđujemo je i delima, izjavio je Mićin.

Radovan Sremac, muzejski savetnik i višegodišnji učesnik i dobitnik nagrada nagradnog konkursa Saveza jevrejskih opština Srbije, ispričao je da je Šid imao, od svog osnivanja pa sve do užasa Holokausta, malu jevrejsku zajednicu koja je ostavila dubok trag u tom gradu.

– Jedino što je ostalo danas, fizički, od te zajednice jeste jevrejsko groblje, istakao je on, podsetivši na važnost istorijskog doprinosa jevrejskog naroda.

– Danas mlađe generacije često nedovoljno poznaju istoriju, ali moramo znati da su Jevreji ostavili izuzetan trag u ekonomiji, kulturi, politici i privredi, te da su aktivno učestvovali u izgradnji građanskog društva onoga što danas zovemo Vojvodina, dodao je Sremac.

​Domaćin skupa, direktor Istorijskog arhiva Grada Novog Sada Srdjan Graovac, istakao je da mu je veliko zadovoljstvo što je ova institucija izabrana za mesto održavanja ovako značajnog skupa.
„Mi nismo samo čuvari sećanja, nego i kreatori i aktivni učesnici kulturnog i društvenog života Novog Sada“, poručio je Graovac.

Izvršni direktor ESJF-a Filip Karmel naglasio je da je u Srbiji do sada zaštićeno i ograđeno 50 grobalja, što predstavlja preko 38% svih jevrejskih grobalja u zemlji.
– Velika je privilegija biti ovde i prepoznati istorijsko prisustvo i značaj jevrejskih zajednica u ovom gradu, širom regiona Vojvodine i širom Srbije, istakao je Karmel, naglasivši da se ovim projektima vraća dostojanstvo žrtvama Holokausta i štiti fundamentalni deo lokalnog nasleđa.

Ambasadorka Savezne Republike Nemačke u Srbiji, Anke Gisela Holštajn, istakla je da obnova grobalja ima dubok humanitarni i civilizacijski značaj.
– Obnova mesta sahranjivanja uništenih direktno ili indirektno tokom najmračnijih sati nemačke istorije ima mnogo veći značaj od pukog očuvanja nasleđa, to je čin prozorne humanosti i pravde, izjavila je Holštajn.

Ambasadorka Države Izrael u Republici Srbiji, Avivit Bar – Ilan, podsetila je da groblja predstavljaju više od zbirke kamenja.
– Groblje je više od zbirke kaufstona. Ono stavlja ljudski lik na istoriju. Da sačuvamo groblje znači da zaštitimo živu memoriju zajednice – rekla je Bar-Ilan.

​Predsednik Jevrejske opštine Novi Sad Ladislav Trajer naglasio je da ova opština vodi brigu o čak 53 jevrejska groblja i grobišta.
– Naš posao se ovim ne završava, već imamo u planu sređivanje još 20-ak lokacija. Naša odgovornost je da sačuvamo dostojanstvo pokojnika i uspomenu na generacije naših sugrađana – poručio je Trajer zahvalivši se partnerima na podršci.

​Glavni rabin Srbije i predsednik Radnog odbora Saveza jevrejskih opština Srbije Isak Asiel ukazao je na dublji, duhovni značaj očuvanja tradicije i sećanja.

​Ministar za evropske integracije Nemanja Starović zaključio je da nas istorijska bliskost sa jevrejskim narodom obavezuje na trajnu borbu protiv antisemitizma i svih oblika mržnje.
– Zato je važno, ponavljam, da čuvamo jevrejska groblja u našim gradovima i selima, kako bismo mogli da i našu decu i generacije koje dolaze upoznajemo sa ovim vrednostima i da im pružimo vrstu živog sećanja na jedan svet koji je, nažalost, nestao, istakao je Starović.

​„Kada ulažemo u zaštitu istorijskih lokaliteta, ulažemo u obrazovanje, kulturu sećanja, razvoj lokalnih zajednica i očuvanje identiteta Vojvodine. Obnova mora biti praćena dokumentovanjem, istraživanjem i stalnom brigom kako bi sačuvano nasleđe bilo razumljivo i dostupno svima“, istakla je pokrajinska sekretarka za finansije Aleksandra Radak.

Bez obzira na veru, bez obzira na poreklo ili na njegova uverenja, sve što smo do sada učinili u saradnji sa Jevrejskom opštinom svedoči da svoju privrženost zajednici ne iskazujemo samo rečima, već, što je mnogo važnije, potvrđujemo je i delima, naglasio je gradonačelnik Novog Sada Žarko Mićin.

Izvor i fotografije: nsuzivo.rs