Leksikografska izdanja temelj su istraživačkog rada u nauci i kulturi. Primena teorijsko-saznajnih modela na predmetne oblasti neuporedivo je teža i izazovnija bez „trezora“ konsolidovanog znanja koji čine ensiklopedije, leksikoni, antologije, rečnici i bibliografije. S obzirom na to da se leksikografski i bibliografski poslovi manje vrednuju od istraživačkih ostvarenja s predznakom naučne originalnosti, a da su često zahtevniji i osetljiviji za obavljanje, kao i podložniji rigoroznim ocenama od strane kritike, ne iznenađuje njihovo otežano funkcionisanje u nacionalnim okvirima.

U okviru projekta „Jevrejski muzičari u Novom Sadu“, iniciranog od strane Jevrejske opštine Novog Sada, a realizovanog uz podršku novosadske Gradske uprave za kulturu, krenulo se upravo ovim „putem kojim se ređe ide“ – u pravcu leksikografske obrade za kojom postoji i naučna i kulturna potreba. Tretman jevrejskog stanovništva u istoriji evropske civilizacije, s Holokaustom kao najužasnijim, ali ne i jedinim izvorom „nečiste savesti“ prema Jevrejima, na dnevni red kontinuirano stavlja pitanje o kolektivnom pamćenju jevrejskih zajednica i njihovoj poziciji u širim društvenim okvirima. Tačno je da aktuelnost razobručenog nasilja na Bliskom Istoku stvara nepovoljno dnevnopolitičko okruženje za rad na ovom projektu, ali ono ne bi smelo da opterećuje recepciju istraživačkih stremljenja ka očuvanju i aktuelizaciji jevrejske kulturne baštine, niti da dovede do promene odnosa prema stradalničkoj ulozi Jevreja u evropskoj istoriji. Bar je takav stav autora ovog projekta, stav koji implicira nesmanjenu obavezu članova naučne zajednice da podrže samorefleksivne i testamentarne napore jevrejskog korpusa u neposrednom okruženju.

Autori ove vredne knjige su Ira Prodanov i Nemanja Sovtić. Ona predstavlja obradu teme doprinosa jevrejskih muzičara novosadskom muzičkom životu. U ovoj monografsko-leksikografskoj publikaciji istražuju se muzičari jevrejskog porekla i identiteta čiji su životi i dela na različite načine i u različitom obimu vezani za Novi Sad. Neki od ovih muzičara su u Novom Sadu rođeni i školovani, da bi profesionalnu karijeru zatim gradili u drugim sredinama. Drugi su u „srpsku Atinu” dolazili kako bi u njoj živeli i radili, ili, pak, ostvarivali značajne umetničke rezultate. Leksikografski aspekt publikacije fokusiran je samo na one koji su se u Novom Sadu profesionalno ostvarivali u kontinuitetu. U monografskom delu zahvaćeno je i efemernije delovanje zbog potrebe za širom istorizacijom i kontekstualizacijom. Monografski segment publikacije ima karakter istorijskog pregleda koji je metodološki postavljen na pojmovnu osnovu muzičkog života i teorijsku osnovu jevrejskog kulturnog modela. Muzički život diferenciran je na svakodnevne, institucionalizovane i stvaralačke muzičke prakse, dok je jevrejski kulturni model apstrahovan iz uvida i koncepata istoričara poput Tomasa Souvela (Thomas Sowell), Katrin Orel (Catherine Horel) i Viktora Karadija (Victor Karády). Akcenat je stavljen na ozbiljnu (umetničku) muziku, s obzirom na to da je prisustvo novosadskih jevrejskih muzičara dominantno bilo na ovom žanrovskom području. Leksikografski segment publikacije podrazumeva oblikovanje glavnog dela teksta svake odrednice u skladu s narativnim programom: naziv – identifikacioni blok – genealogija – obrazovanje – profesionalni angažman – dela i projekti – nagrade i priznanja – uloga u kulturnom životu jevrejske zajednice – bibliografija – literatura – prilozi.

Promocija knjige “Jevrejski muzičari u Novom Sadu” održaće se 24. februara u 18 h u okviru “Kulturnog utorka” u Jevrejskoj opštini Novi Sad. O knjizi će govoriti autori, recenzenti dr Ivana Medić i dr Ljubica Ilić i kao gost dipl. pravnik Aron Albahari ispred Jevrejske digitalne biblioteke na čijem sajtu se može pogledati ova knjiga: https://jevrejskadigitalnabiblioteka.rs/handle/123456789/3504